Okres Przejściowy — między scenariuszem a planem zdjęciowym w Kamieniu Pomorskim

Każdy film zaczyna się na długo przed pierwszym klapsem — często od jednego uporczywego obrazu, który nie daje zasnąć. W przypadku „Okresu Przejściowego” tym obrazem była surowa, przytłaczająca przestrzeń prowincjonalnego miasteczka zawieszonego pomiędzy dwiema epokami. Otrzymanie Stypendium Twórczego Miasta Szczecin stało się dla mnie nie tylko realnym wsparciem budżetowym, ale przede wszystkim sygnałem, że ta historia zasługuje na pełne, bezkompromisowe wybrzmienie. Równocześnie moment przejścia od papierowego tekstu do żywego planu w Kamieniu Pomorskim szybko zweryfikował każde zdanie zapisane w scenariuszu.

ARCHITEKTURA PAMIĘCI // LATA 90.

Zbudowanie nostalgicznego, a zarazem gęstego i niepokojącego klimatu lat 90. wymagało od nas niemal archeologicznej czujności. Kamień Pomorski okazał się lokacją idealną — z jego szorstką fakturą murów, chłodnym światłem znad zalewu i miejscami, w których czas zatrzymał się trzy dekady temu. Nie interesowała mnie pocztówkowa stylizacja ani powierzchowny sentyment. Szukaliśmy prawdy w detalach: w ciężarze meblościanek, zgaszonych barwach kostiumów, dymie papierosowym zawieszonym w ciasnych pokojach i ciszy, która w polskim kinie tamtego okresu mówiła więcej niż dialogi.

„Kamera nie wybacza fałszu — szczególnie wtedy, gdy próbujesz opowiedzieć o epoce, która dla bohaterów nie jest historią, lecz duszną, niepewną codziennością.”

SPOTKANIE Z AKTORAMI

Największą siłą „Okresu Przejściowego” stało się spotkanie z Wojciechem Sandachem i Magdaleną Wrani-Stachowską. Praca z aktorami o takiej świadomości warsztatu i wrażliwości pozwoliła mi zredukować dialogi do absolutnego minimum. Podczas prób i na planie wielokrotnie rezygnowaliśmy z dosłowności na rzecz niedopowiedzenia — spojrzenia zatrzymanego o sekundę dłużej, zawahania w geście, zmęczenia wpisanego w postawę ciała. Wojciech i Magdalena wnieśli w swoje postacie autentyczny wewnętrzny konflikt ludzi żyjących w tytułowym okresie przejściowym — momentu, w którym stare reguły już nie działają, a nowe jeszcze się nie narodziły.

Wyzwania produkcyjne poza dużym ośrodkiem filmowym zawsze uczą pokory. Logistyka sprzętu, kapryśna zachodniopomorska pogoda i napięty harmonogram zmuszały nas do podejmowania błyskawicznych decyzji inscenizacyjnych. A jednak to właśnie to tarcie między pierwotną wizją a oporem materii na planie w Kamieniu Pomorskim nadało filmowi jego surowy, organiczny puls, którego nie dałoby się zaplanować przy biurku.